Terug naar Actueel

Overleven Professional Service Firms (PSF’s)?

8-11-2016

Ons vakgebied wordt bijna dagelijks bestookt met artikelen, boeken en commentaren die betogen dat het nu allemaal echt anders gaat worden. En breder dan dat: de PSF gaat op de schop. Disruptie, ontwrichting, ook hier. En het is, vrees ik, echt waar! Maar gaat het ook lukken? Een kijkje in mijn glazen bol.

Het gaat tekeer in de Nederlandse firma’s van juristen, accountants en adviseurs. De gevestigde namen vragen zich angstig af hoe lang zij nog gevestigd blijven. Diegenen met wie het goed gaat, worstelen met de behoudende partijen in huis, die niet willen investeren in innovatieve experimenten. Her en der wordt naar zekerheden gezocht ten aanzien van de effecten van ontwikkelingen die eigenlijk allang overduidelijk zijn (denk aan de digitale revolutie).  Of probeert men wegen te vinden om zonder te veel gedoe (verandering, investering, nieuwe mensen) toch gewoon door te gaan op het pad dat sinds jaren gebaand is, met hooguit een aantal lichte aanpassingen. Het zijn gebruikelijke reacties op bewegingen in veel gebieden, ontwikkelingen die opgeteld weleens werkelijk tot andere arrangementen zouden kunnen leiden. En dan zijn de gevestigde firma’s met hun eigen cultuur, structuur en besturing opeens kwetsbaar. Want over het thema disruptieve verandering adviseren wij onze cliënten. Maar zélf een echt andere koers gaan varen, dat hebben we de laatste decennia niet meer gedaan.

Het kind van de dokter…

…dat is altijd ziek. Veranderaars van beroep hebben zelf de grootste moeite om echt in beweging te komen. Een collega was er trots dat hij al vijftig jaar in het organisatieveranderingsvak zat, maar zelf woonde hij steeds in hetzelfde huis, reed hij hetzelfde automerk en was hij met dezelfde vrouw getrouwd. Niets mis mee natuurlijk, enige zekerheid in het leven hebben wij allemaal nodig. Maar het staat als metafoor voor de veranderingspotentie van veel PSF’s. Die is vaak erg beperkt. De echte ‘change’ komt van spinoffs; collega’s die ontwikkelingen zien en de ondernemende stap maken. Of van professionals uit andere hoeken, die een professie binnendringen omdat zij geen last hebben van ingesleten mores. Uitzendbureaus op de adviesmarkt, grafici of kunstenaars als trainers. IBM Watson maakt gebruik van de digitale mogelijkheden om de verbinding tussen mensen en computers te maken. Af en toe lijkt het een firma wel te lukken met de tijd mee te gaan. McKinsey heeft met haar Solutions de nieuwe tijd echt binnen de firma gehaald, ook al vallen er ook kanttekeningen te maken.

Blijft de vraag of de gevestigde namen de nieuwe tijden gaan doorstaan. Of dat er massief en geleidelijk afbraak moet ontstaan, alvorens iets nieuws wordt opgebouwd.

Het kan wel

Het blijft boeiend om te zien dat kennis van onvermijdelijke veranderingen nog helemaal niet betekent, dat men echt wat doet. Hoe lang heeft het niet geduurd voordat de evidente opwarming van de aarde tot echte actie heeft geleid? ‘The inconvenient truth’ wordt toch het liefst ontkend, veronachtzaamd, even vergeten; met behulp van allerlei psychologische ontwijkingsmechanismen doen we het liefst nog even niets. Hoe zit het eigenlijk met het helpen van elkaar om de uitdaging aan te gaan? Geven managing partners van firma’s elkaar weleens steun in eenieders queeste? Stappen zij wel eens over dat absurde ‘je praat niet met de concurrentie’ heen, omdat er een veel groter doel aan de orde is?

Ik faciliteer graag een eerste sessie, dat spreekt.

Deel deze pagina
  • Rob Wagenaar
    Rob Wagenaar
    adviseur