De Dag van de Lokale Democratie

Een impressie

Erik Koopman
17-12-2017

De lokale democratie is sterk in beweging. Om gemeenten verder te helpen met deze beweging vond op 17 november in Nieuwegein de Dag van de lokale democratie plaats. Voor iedereen binnen de gemeente, van burgemeester tot inwoner, werd een breed scala aan workshops, lezingen en gesprekken georganiseerd over hoe lokale democratie nu en in de toekomst beter vormgegeven kan worden. WagenaarHoes was bij verschillende onderdelen betrokken. 

 Namens WagenaarHoes leidden Alinda van Bruggen en Harry ter Braak een ‘Raad in Beraad’-workshop, waarin aan de hand van casussen gesproken werd over lokale legitimering van regionale samenwerking. De (veranderende) rol van een raadslid stond in deze workshop centraal. Met veel deelnemers vond een geanimeerde dialoog plaats over verschillende dilemma’s waar raadsleden voor komen te staan, zoals:

-Lokaal belang versus regionaal belang;
-Langetermijnontwikkeling versus ingaan op incidentele gevallen;
-Kiezen voor de meest kansrijke locaties voor een voorziening versus kiezen voor behoud van leefbaarheid;

Gemeenteraden hebben veel ruimte om zelf een positie in te nemen in deze dilemma’s. Wel is van belang te beseffen dat elke keuzes hierin leidt tot een heel andere dynamiek binnen en tussen gemeenten. De interessante discussie mondde uit in een aantal handvatten over hoe de raad zichzelf in regionaal verband beter kan organiseren.  

Verder vond een sessie plaats met de tien gemeenten die deelnemen aan de Testlabs lokale democratie. Deze gemeenten experimenteren met vernieuwende vormen van democratie, om zo burgers nog beter een plek te geven in de lokale besluitvorming. WagenaarHoes begeleidt twee van deze deelnemende gemeenten. Veel verschillende ideeën passeerden de revue, van belrondes om ideeën en zorgen bij inwoners op te halen, tot innovatieve manieren om met inwoners beleid te evalueren. 

Met veel enthousiasme werden tussen de gemeenten inzichten en leerpunten uitgewisseld. Ondanks de verschillende aanpakken die door de gemeenten gekozen worden, waren er veel raakvlakken waarover een goed gesprek kon plaatsvinden.

Dat meer democratie gevaren met zich mee kan brengen voor het openbaar bestuur, betoogde hoogleraar Bestuurskunde Stavros Zouridis. Een nog responsievere democratie wekt het vertrouwen bij burgers dat hun wensen door het bestuur gerealiseerd kunnen worden. Maar al die wensen en eisen leggen een groot beslag op de toch al schaarse capaciteit bij uitvoeringsorganisaties, zoals de Politie, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en de Belastingdienst. Dit zorgt ervoor dat op de korte termijn wensen van burgers wellicht gerealiseerd kunnen worden, maar dat de kwaliteit van het bestuur op de langere termijn alleen maar achteruit gaat. Dit heeft vervolgens weer negatieve gevolgen voor het vertrouwen van de burger in de overheid. Lees meer hierover in dit artikel, dat in oktober verscheen in de Trouw. 

Deel deze pagina