Minimaliseren van controle

Op weg van gestolde angst naar zinvol vertrouwen

Maureen Hendriks
16-10-2017

Stel je eens voor: een wereld zonder contracten, kan dat? Een juridische dienstverlener schreeuwt het uit op zijn website: “wakker worden lezer!, met slechts vertrouwen in de wederpartij ga je het schip in, alleen contracten bieden zekerheid”. Maar klopt dat nou echt? Kennen we het werkelijke effect van het vastleggen van afspraken in procedures en handboeken met regelgeving en contracten? 

Laten we eens zien wat de realiteit ons leert:

Op de arbeidsmarkt zien we dat wet -en regelgeving moeizaam het gewenste effect oplevert. De in marmer gebeitelde contracten blijken de arbeidsmarkt vooral te verlammen. En van de Flexwet wordt gezegd dat hij averechts werkt.

In veel organisaties zien we ontduiking op controlemechanismen optreden. Als in een bypass omzeilt de medewerker of professional de ‘verstopte paden’ en vindt haar eigen, alternatieve en geprefereerde weg. Leidinggevenden bouwen schijnbaar zekerheden in met hun controle benadering, maar weten ook dat “dat eigenlijk niet werkt”. Eigen initiatief, geïnspireerd zijn, je echt verbonden voelen als medewerker: dat wordt allemaal verzwakt als controle overheerst.

Nu velen zich deze effecten realiseren, wordt de roep om reductie van controle steeds sterker. Leiding is uit op het voorkomen van fouten, op beheersing van processen, op het nakomen van afspraken. Als controle mechanismen niet het (enige) antwoord zijn, wat kan het dan wel zijn?

Veel leidinggevenden hebben een impliciete set aan professionele waarden. Maar hun onderliggende afwegingen zijn zowel voor henzelf, als voor hun omgeving, geen onderwerp van gesprek en dus onvoldoende zichtbaar. Het delen van deze professionele waarden, de do’s en dont’s – wanneer doen we het ‘goed’ – kan echter een zinvol alternatief aanreiken voor controle. Het biedt medewerkers en professionals houvast om maximale ruimte te ervaren binnen deze professionele kaders en om zelf keuzes te maken op dagelijkse dilemma’s. Dit geldt ook voor samenwerkings-waarden. De kunst daarbij is het eigenaarschap van waarden en kaders te delen en dus gezamenlijk te maken, in plaats van als leidinggevende steeds als escalatiepunt te fungeren. Hierdoor ontstaat ‘peer power’ zowel op professioneel gebied, als op gebied van hoe met elkaar om te gaan.

Ook voor externe partners zal deze benadering tot een veel sterkere binding leiden. Wat als je op één A4’tje de echt noodzakelijke afspraken zet en vervolgens afspreekt ‘goed ondernemerschap’ naar elkaar te tonen? Het eigenaarschap voor het waarmaken van deze afspraak ligt dan veel meer bij de leverancier of andere externe partner. Het terugkerende gesprek hierover wordt veel belangrijker dan het geduldige papier, waar men elkaar maar al te graag mee om de oren slaat.  En de focus ligt niet meer op het omzeilen van de regels, maar op het verdiepen van de onderlinge banden.

Kortom: een wereld zonder kostbare en vaak zinloze contracten…. daar worden wij wel blij van!

Deel deze pagina
  • Maureen Hendriks
    Maureen Hendriks
    adviseur