Alleingang

Rob Wagenaar
13-1-2017

Berenschot verlaat de ROA. Het lijkt een zakelijke mededeling zoals er zoveel nieuws continue over ons wordt uitgestort. Maar we hebben het hier over één van oudste bureaus van Nederland. Het bureau Berenschot, 80 jaar oud, is een spin-off van het bureau van aartsvader Ernst Hijmans en staat daarmee aan de wieg van het externe adviesvak in Nederland. Bovendien lid van de ROA sinds het eerste uur. Een betekenisvol afscheid dus. Het lijkt een metafoor voor een branche en professie die de heftige externe ontwikkelingen vooral alleen, in de eigen bureaus denkt op te lossen. Zouden wij dat ook onze clientèle adviseren?

Eigenheimers tot het eind

Het blijft voor mij door het hele beroepsleven onbegrijpelijk: professionals waarvoor het gelijk vooral het eigen gelijk is. Natuurlijk, hooggeschoolde professionals, zeker in de zgn. vrij beroepen, staan er vaak alleen voor als het over opdrachten en werk voor cliënten gaat. Men is gewend om alleen te overtuigen, alleen te verkopen, alleen de opdrachten te doen en de problemen op te lossen. Collega’s gaan mee in de opdracht, maar vaak toch in een subalterne positie, de senior leert de junior het vak en dan mag eerst ‘de tas gedragen worden’. Het zit hem dus diep in het beestje, het is ook een keuze vanuit het karakter om op het podium te kunnen en te willen staan en de bloemen in ontvangst te nemen. Dat zo zijnde hebben wij het hier ook over meer dan gemiddeld intelligente en zeer goed opgeleide mensen, die ook nog eens ruim in het leven hebben rondgekeken. Je zou dan zeggen dat het verstand het gevoel toch behoorlijk in bedwang heeft en men het opbrengt om zaken samen te doen. In mijn ervaring blijft dat een problematische zaak. ‘My way or the highway’. Zelfs onder gelijkgestemde groepen binnen bureaus is echte samenwerking lastig. Stijlverschillen, sterke oordelen over de inbreng en kennis van collega’s, straffe beelden over ‘hoe dingen moeten’, het speelt allemaal een grote rol. En gepercipieerde onderlinge concurrentie, de eigen business dient beschermd te worden. En dan zijn er cliënten die een rol spelen, met vastgeroeste meningen over externen. Deze filippica over mijn vakgenoten was nodig om een breder beeld te onderbouwen.

Het vak heeft een krachtige nieuwe impuls nodig!

Volgens Leon de Caluwé in een recent interview:  ‘is het ondenkbaar dat de maatschappij zou kunnen functioneren zonder organisatieadvies, maar: ‘het is ons niet gelukt om er één beroepsgroep van de maken’. Hans Strikwerda in dezelfde jubileumuitgave van M&C: ‘het gros van de adviseurs is totaal niet bezig met hun maatschappelijk-professionele opdracht om ons land “breakthrough” vooruit te helpen’. Dat is de mening van 2 erkende goeroes in ons vakgebied. Zo’n situatie schreeuwt om nieuwe initiatieven rond professionalisering en beroepsgroepvorming. Initiatieven gericht op het vak bijeenbrengen en nieuwe bindingen realiseren tussen de spraakmakende adviseurs en hun bureaus. Leon ziet dat ook zo: beroepsverenigingen en gerenommeerde bureaus rond de tafel met de wil en de visie om belangentegenstellingen te overbruggen. En daarbij de wetenschappers in ons vakgebied sterk betrekken, want ook daar heerst een sfeer waarin elkaar niets gegund wordt. Een paar gekken en een gele interventie Terug naar de uittreding van Berenschot en de eigenaardigheden van vakgenoten. Die vakgenoten bevolken ook de MP stoelen in bureaus. Ik zie dat in elkaars verlengde functioneren. De signalen en basisvoorwaarden om het vak echt een flinke duw vooruit te geven zijn somber en fundamenteel beperkt. Gaat het dan niet gebeuren? Leon heeft het over een gele interventie, macht mobiliseren. Het zullen ook een paar supergepassioneerde collega’s zijn die zich er met enige naam en faam toch weer voor willen inzetten. Er is best een ‘burning platform’ voor veel gevestigde bureaus, er verandert immers heel veel…… En zowel ROA als Ooa verliezen leden.

Deel deze pagina