Hoezo: 70 % van de veranderprojecten mislukt?

Een mythe doorgeprikt

Rob Wagenaar
22-6-2015

Al sinds vele jaren (15 -20 jaar zeker) verschijnen er met de regelmaat van de klok, boeken, artikelen, seminaraankondigingen waarin wordt gesteld dat 70 % van de veranderprojecten mislukt. Even Googlen levert een overzicht, maar ik zie ook bekende Nederlandse auteurs deze kreet met regelmaat slaan. Ik kan u echter vertellen dat het niet klopt! U en ik wisten dat al, maar nu wordt dat ook met degelijk onderzoek onderbouwt. Veranderkunde van de ondergang gered!

Onderzoek is genuanceerd en versimpelen scoort.

Het onderzoeken van complexe projecten in complexe, voortdurend in beweging zijnde omgevingen, die ook nog eens lastig meetbaar zijn en waarbij de menselijke perceptie een grote rol speelt: dat is ongeveer de uitdaging waarvoor een onderzoeker staat als hij het succes of falen van veranderprojecten in organisaties gaat bestuderen. Maar toch zijn ooit onderzoekers daaraan begonnen en zij kwamen dan tot de befaamde 70% mislukt! Het blijkt echter dat a. het hier om zeer gedateerd onderzoek gaat, b. het onderzoeksveld was afgeperkt tot slechts een bepaald type veranderingen en c. de onderzoekers zelf allerlei mitsen en maren aan gaven, waardoor het resultaat slechts beperkt valide is. Maar wat gebeurt er vervolgens: uit marketing overwegingen: “het bekt lekker en komt strak over” en het helpt om ons boek te verkopen, worden alle reserves wegelaten en hoor je jarenlang alleen dat 70% mislukt. Ik heb er nooit in geloofd en ik denk zo, u ook niet. Maar toch: je leest het telkens weer en er blijft een bepaalde onzekerheid hangen: zou het echt?

Ook als professioneel veranderaar mislukt?

Een argument om deze uitspraak toch niet zo serieus te nemen, zijn je eigen waarnemingen als veranderaar, jarenlang actief zijnde in vele kleine en grotere trajecten. Natuurlijk: niet alles gaat goed, niet alle doelen worden gehaald en er mislukt ook wel eens iets echt. Maar 70%? Zou het mogelijk zijn om als externe in veranderprojecten dit scoringspercentage te halen en toch jarenlang succesvol in dit vakgebied te blijven? Of is de overgebleven 30% vooral het werk van externe adviseurs. Ik mag het hopen, maar het lijkt me zeer onwaarschijnlijk. Als je adviseert in dit soort projecten dan weet je hoe lastig het is om succes te definiëren, meetbaar te maken en bijvoorbeeld door verschillende partijen op dezelfde wijze te laten beoordelen. De aandeelhouder, het management, het personeel, de OR, externe stakeholders, zij kunnen allen een ander perspectief hebben. En de adviseur kan zelfs een door iedereen als mislukt verklaard project toch met rede een succes noemen. Kortom: succes of falen wordt aan de voorkant als erg bepaald door de definitie ervan. Dat wil echter niet zeggen dat het niet mogelijk is.

SIOO bedankt!

Donderdag jl. op het M&O congres over veranderen woonde ik de workshop van SIOO bij. De SIOO staf heeft een gewetensvol onderzoek naar succes en falen van veranderprojecten opgezet en kon de eerste resultaten melden. Mijn kennis in deze column haal ik uit hun bijdrage. Met “alle mitsen en maren” rond een beginnend onderzoek, kon men toch geheel andere resultaten melden dan de beroemde 70%. Pffffff, gelukkig maar. Ik wil de onderzoekers niet voor de voeten lopen, dus verder geen mededelingen, anders dan dat ik met zeer veel belangstelling uitkijk naar het eindverslag van het onderzoek.
Veranderen is een vak, dat kun je leren en als je daar goed in bent, dan is de kans dat projecten beter, zo niet goed aflopen, stukken groter geworden. En die kans is vele malen groter dan 30%! Dat zou mijn conclusie zijn, maar dat gaat pas uit het vervolgonderzoek komen van over een jaar!

Deel deze pagina