Het gelijk van de professional

Rob Wagenaar
1-12-2015

Na de grote problemen met de N-Z lijn van de Amsterdamse metro, werd Gerard Scheffrahn medeverantwoordelijk voor de realisatie en indienststelling van de nieuwe metrolijn. “De volwassen professionals waar wij mee werken, hebben allemaal hun eigen ideeën over hoe iets het beste kan. Vaak gebaseerd op jarenlange ervaring. Maar als iedereen daarnaar gaat handelen, wordt het een zootje. Ik geloof sterk in sturing vanuit de dialoog. Maar als we een lijn hebben afgesproken, dan verwacht ik commitment” (Overmanagement.nl. Nov. 2015)

De laatste tijd verkeer ik weer regelmatig in kringen van hooggeschoolde professionals. Veelal zijn het vrij beroepers, maar toch werken ze vaak in een grote organisatie of een combinatie van die twee, zoals dat bij doctoren vaak het geval is. Ook accountants en advocaten zitten veelal in deze positie. De technici in het bovenstaande voorbeeld werken allemaal aan het N-Z project. Bij professionals staat specifieke en hooggeschoolde kennis voorop: men beheerst zijn vak als geen ander en vervult met trots het maatschappelijk erkende beroep. Aan de mening van zo iemand hecht je als cliënt veel waarde, je vertrouwt er op. Als beroepsuitoefenaar groei je door de jaren heen in deze rol. Aanvankelijke twijfel verdwijnt en je leert je eigen oordeel steeds beter in te zetten. Ook gaat de noodzaak ontbreken om in overleg te treden met anderen: je weet het zelf al wel! Met het klimmen der jaren gaan jongeren in het beroep zich aan jou spiegelen en wordt je meer en meer in de rol van leraar/mentor/inhoudelijke coach gedrukt. Het resultaat is dat je vooral en het liefst uitsluitend naar jezelf luistert. Meningen van anderen zijn een stuk minder relevant, laat staan de invloeden van andere disciplines of vanuit organisatiebrede doeleinden. “Een goeie vakman, maar wel erg eigenwijs” wordt dan over je gezegd!

Toegevoegde waarde van beïnvloeding

Het gesprek met professionals over andere invalshoeken en oordelen is vaak ingewikkeld. Men is zozeer opgesloten in het eigen vak en het eigen gelijk dat er geen ruimte meer lijkt te bestaan voor de acceptatie van andere inzichten. Toch is dat vaak broodnodig om tot echt goede besluiten te komen. De acceptatie verschilt met de hoek waaruit de andere inzichten komen. Voor een arts ouderengeneeskunde is het moeilijk te accepteren dat oma van 98 geen sondevoeding meer hoeft te krijgen. Voor een hoogleraar is het heel lastig te accepteren dat de “de universiteit” vanuit de noodzakelijk bureaucratische systemen eisen aan zijn functioneren stelt. De accountant vindt het moeilijk te aanvaarden dat je niet alle dienstverlening voor elke cliënt kan verrichten door de beperkende wetgeving. De ingenieur ziet door de ogen van zijn specialisme het probleem en de oplossing en begrijpt slecht dat inhoudelijke afweging, stellen van prioriteiten en geld ook tot andere oplossingen kan leiden.

Stap eruit, of doe mee!

Ik suggereer sommige gezondheidszorg professionals nog wel eens, dat er altijd een keus is: je kunt je ook zelfstandig vestigen, toch? Als je onderdeel uitmaakt van een groter geheel, dan zul je je ook bezig moeten houden met de eisen die jouw organisatie stelt. Of met collega’s die er andere denkbeelden op na houden. Of jouw specialisme is slechts één van de betrokken vakken en er wordt altijd in samenhang beslist, zoals bij de technici van de N-Z lijn. En dat heeft dan zeker invloed hebben op je functioneren als professional. Jouw gelijk in concurrentie met dat van verschillende anderen.
Kan het via dialoog en accepteer je dat niet altijd jouw mening prevaleert? En ga je dan con amore mee? Het resultaat zal bijna steeds beter zijn. En jij zelf zult groeien als professional!

Deel deze pagina
  • Rob Wagenaar
    Rob Wagenaar
    adviseur