Hoe goed zijn we eigenlijk?

Grote organisatieproblemen: oplossen gaat toch vaak niet zoals gedacht en gewenst

Rob Wagenaar
13-8-2015

Tussen de beklimmingen in de Zwitserse Alpen door, heb ik mijn gedachten laten gaan over het voor ons vak relevante nieuws uit Nederland. De politiereorganisatie gaat een paar jaar langer duren, na het Fyra debacle nu ook een vertrouwenscrises bij de NS i.v.m. gemanipuleerde aanbesteding, Imtech krijgen we maar niet uit de crisis en dreigt nu om te vallen. Waarom lukt het ons niet om deze rampspoeden te vermijden. Zijn wij niet beter of verschuilen we ons achter ontlastende omstandigheden. Ons soort volk wordt er onvoldoende snel bijgehaald: dat zal het zijn!

Vak in wording

Het is als veel gezegd: organiseren en daarover adviseren is nog erg een vak in wording. En dat blijkt wat mij betreft keer op keer als er weer eens een grote reorganisatie uit de hand loopt, of een bedrijfscultuur zo hardnekkig is dat er geen kruid tegen gewassen is. Veelal zien we ook dat bekende effecten - als het er op aan komt- niet serieus worden genomen door de beslissers. Een goed voorbeeld vind ik dit opzicht: de grote herstructurering, meestal een centralisering, een decentralisering of een horizontalisering (kanteling). Hoewel uitgebreid bekend hoeveel energie, geld en jarenlang minder functioneren zoiets kost, men kiest er toch met grote regelmaat voor om het harkenschema dramatisch om te katten. Klassieke vragen als: heeft de structuur echt zoveel effect op het functioneren? En: waren er geen andere veel efficiëntere methoden om de gewenste doelen te behalen? En: waarom heeft men zolang gewacht met ingrijpen, zodat tenslotte kennelijk niets anders meer over bleef dat grootscheeps reorganiseren? En als “Het Project” dan van start gaat, dan verkijkt men zich systematisch op de onvermijdelijke wetmatigheden die dergelijke klussen bijvoorbeeld altijd trager laten verlopen. Alsof we met zijn allen onze kop in het zand steken, want weten doen we het wel. Met andere woorden: wellicht zijn we echt wel verder met ons vak dan in de praktijk blijkt en zit het vooral in het toegepast krijgen: gelijk hebben maar geen gelijk krijgen

Echt moeilijk, of?

Zowel bij de NS als bij Imtech wijt ik veel aan de manier waarop men intern met elkaar omgaat, de waarden en normen die gehanteerd worden, noem het de bedrijfscultuur. Bij de NS spreken we dan over iets dat in vele decennia is gevormd. In de financiële wereld hebben we recent gezien hoe een hele branche vergiftigd kan zijn met een wijze van doen, die elders als abject wordt gezien. Eerder waren er soortgelijke voorbeelden uit de bouwwereld (de bouwfraude). Natuurlijk is de pers er als de kippen bij om misstanden aan het licht te brengen en daardoor wordt tegenwoordig de beeldvorming sterk eenzijdig gekleurd. Er gaat ook altijd veel goed! Maar toch: als vak zijn we niet goed om cultuurveranderingen effectief en vooral in niet te lange tijd tot stand te brengen. Ik denk echter ook bij dit thema dat de kennis er wel is. Maar het is een complex en verfijnd proces dat ook nog eens direct door de top moeten worden aangestuurd. En veel topmanagement krijgt dat niet voor mekaar, moet geconstateerd worden. Op de trommel slaan En nu vanuit ons vak: wat kunnen en moeten wij dan doen? Ik denk dat ons weinig anders overblijft dan beïnvloeden van de beslissers. Op allerlei manieren onze kennis aan de man brengen en aandacht vragen voor onze kijkwijze! Zeker: ons soort volk wordt er te weinig en te laat bijgehaald!

Deel deze pagina