Léon

Spannend afscheid nemen van een goeroe die daar wars van is!

Rob Wagenaar
3-6-2015

Mensen hebben behoefte aan voorbeelden, rolmodellen, helden waar ze zich aan kunnen spiegelen. Een “profession in the making” heeft daar zelfs heel veel behoefte aan. Het lijkt of het adviesvak, zeker in de Nederlandse context, weinig op heeft met de goeroes in onze professie. Maar zoveel zijn er ook - helaas- niet. Deze maand hing zo’n held zijn toga aan de wilgen en hield hij zijn emeritaatsrede als hoogleraar Advieskunde. Wat maakte Prof. Dr. Leon de Caluwé tot een voorbeeld?

Bruggen slaan, ontwikkelen en onderhouden

Organisatieadvies is nog steeds een lastig te definiëren en af te palen vakgebied. Hoewel velen zich -al geruime tijd, maar toch nog kort - intensief bezighouden met het professionaliseringproces, heeft het vak zich nog allerminst gestabiliseerd. De scholen, modes, hypes en tegengestelde inzichten zorgen ervoor dat antwoorden op organisatievragen zeer verschillend kunnen uitpakken, al naar gelang…. Complicatie is zeker ook dat dit vak bij uitstek een praktijkprofessie is: helpt een aanpak in een concrete situatie, bij een concrete cliënt? Noodzakelijkerwijze meebewegend met wat er maatschappelijk gebeurt, zijn de goede adviseurs meesters in het creëren van nieuwe oplossingen en het verbinden van ‘onmogelijke’ tegenstellingen. In dat spanningsveld lijkt de wetenschap met haar strakke methodiek en voorgeschreven ‘hygiëne regels’ het voortdurend af te leggen. Collega’s herkennen de wetenschappelijk artikelen die voor hen weinig toegevoegde waarde opleveren en slechts voor een kleine groep organisatiewetenschappers lijken te zijn geschreven. Toch vereist de ontwikkeling van de advieskunde en daarmee ook de ontwikkeling van de professie dat de relatie met de wetenschap intensief en inspirerend is en zich verder ontwikkelt. Dit betekent bruggen slaan tussen beide werelden, verbinden wat zo moeizaam lijkt om daarmee voortgang in de ontwikkeling van de professie mogelijk te maken.

Weinigen voelen zich geroepen, nog minder zijn er uitverkoren

Met een brute parafrasering van een Bijbelse uitspraak, wil ik aangeven dat er maar weinigen zijn die zich succesvol in het boven aangeduide gebied begeven. Léon was ( en is) een zeer succesvol voorbeeld van een praktiserend organisatieadviseur, die zich daarnaast minstens zo intensief met de wetenschap heeft bezig gehouden (“heel veel promoties voor een deeltijd hoogleraar” werd gememoreerd tijdens zijn afscheid) en ook nog eens kans heeft gezien om een alom erkende en in de praktijk veelvuldig toegepaste theorie te ontwikkelen (de kleurentheorie). En dan heb ik het nog niet over de schier eindeloze stroom van publicaties, die heel vaak veel betekenden in zowel wetenschappelijk kringen als in de wereld van de practici. En ook niet over de inspiratie bron die hij was (en hopelijk toch zal blijven) voor zovelen in brede zin.

Acceptatie en respect voor jongleurs in spanningen

In zijn afscheidsrede benadrukte Léon zijn inzichten over het accepteren van het paradoxale en het kunnen hanteren en zelfs omarmen van spanningen. Wij leren vaak veel meer van het zien en accepteren van tegenstellingen, om daarmee dan tot nieuwe, creatieve en synergetische oplossingen te komen. Een prachtig inzicht dat veel collega’s in het vak elke dag in de praktijk kunnen ervaren. Zoals ik ooit geleerd heb: je hebt problemen en problematieken, de eerste kun je oplossen, problematieken moet je leren hanteren.
Onze professie heeft erg veel te danken aan Léon de Caluwé. Gelukkig bleek dat ook volop bij zijn afscheid, waarbij hij o.a. door de Ooa werd benoemd tot Lid van Verdienste.


Bob Dylan is zijn favoriete dichter en omdat we hem liefst actief voor het vak behouden,
León:
May your hands always be busy,
May your feet always be swift,
May you have a strong foundation
When the winds of changes shift.
May your heart always be joyful,
May your song always be sung,
May you stay forever young,
Forever young, forever young,
May you stay forever young.

Deel deze pagina