De informatie-paradox

Alles is te weten, maar weten we en kunnen we dan ook alles?

Rob Wagenaar
13-4-2015

Informatie over van alles en nog wat is tegenwoordig snel te krijgen. Je hoeft geen boek meer te lezen, geen blad meer open te slaan: met een zoekmachine en een paar clicks heb je de beste PowerPoints of een gedegen samenvatting over jouw onderwerp. Starten met een Wiki-definitie en dan doorzoeken. En dat geldt zeker voor management ‘stuff’. Het is gratis en makkelijk toegankelijk. Dat gegeven inspireert vele kritische schrijvers over ons vakgebied om onze bestaansgrond als adviseurs ‘im Frage’ stellen. “Jullie zijn toch kenniswerkers? En juist die kennis is nu van iedereen: op straat te krijgen!” Ik heb een iets andere kijk hierop!

Meebewegen

Onlangs was ik met een medisch specialist in gesprek, je komt nog eens ergens. Deze - jonge - dokter vertelde mij dat hij bij nieuwe patiënten eerst maar eens vraagt wat ze over hun klacht op het internet hadden gevonden. En dan krijgt hij vaak van alles te horen, relevant en minder relevant, soms gevaarlijke nonsens en soms ook nieuw voor hem. En dan haakt hij in, geeft patiënt inzicht in zijn kennis, structureert en ook relativeert de kennis die men zelf heeft opgedoken en voert het gesprek verder op een volwassen wijze. Het is mijns inziens een mooi voorbeeld van hoe je met deze ontwikkeling als professional om kunt gaan. Want het feit dat alle kennis nu makkelijke toegankelijk is, betekent in mijn ogen helemaal niet dat de adviseur als kenniswerker zijn luit aan de wilgen kan hangen. Nog een voorbeeld: projectmanagement is één van de meest bekende en een al heel lang goed uitgewerkte methodiek. Ik weet het niet zeker, maar ik verwacht dat je momenteel als middelbare scholier de essentie al meekrijgt. Toch zijn trainingen en workshops onveranderd populair, wordt op alle niveaus aan kennisoverdracht gedaan, floreren de beroepsverenigingen van projectmanagers en zien we dat echte toepassing in de praktijk nog steeds veel beter kan. Kennelijk is het weten hoe het moet, of het makkelijk toegankelijk zijn van kennis allerminst een garantie voor de brede en succesvolle toepassing daarvan.

Kennis kunnen toepassen: dat is de crux!

Het lijkt er soms op dat het alom aanwezig zijn van kennis, resulteert in het minder toepassen van diezelfde kennis. De overload en de eenvoudige beschikbaarheid leiden tot een zekere gemakzucht. Quick en dirty wordt wat opgehaald als het echt nodig is, diepgang wordt niet vaak gezocht en men verdiept zich al helemaal niet in implementatie en borging. Daarnaast zie je vaak dat ervaring met en kennis over de verbinding tussen welke kennis, op welk niveau en in welke situatie ontbreekt. En zo ben je dan als adviseur wat verbaasd als je van een grote organisatie de vraag krijgt om over ‘procesmanagement’ te adviseren, of een inleiding over ‘veranderingsmanagement’ te verzorgen. Bij doorvragen blijkt dan dat men verstrikt is geraakt in het methodiek, een invoeringsslag onvoldoende heeft gestructureerd of de verdieping niet heeft gemaakt naar fundamentelere vragen die ook leven.

Kenniswerk verandert van karakter

Voor adviseurs die aan hun boterham denken, eigenlijk goed nieuws. Er blijft werk aan de winkel, het verandert alleen van karakter. Vertel de klant niet wat hij makkelijk op het net kan vinden. Check, net als de dokter, waar hij/zij zelf al staat in dit opzicht. En focus op de zinvolle en houdbare toepassing van deze kennis. Wees een klassiek organisatieadviseur die zijn bijdrage altijd in een bredere organisatorische context plaatst. En raadt e-learning aan voor de basiskennis in plaats van een saaie, klassikale en vaak kostbare cursus.

Deel deze pagina