Parels in de praktijk

Een vernieuwende aanpak in Aalsmeer

Alinda van Bruggen
24-4-2017

De wethouder van Aalsmeer die zijn nek uitsteekt door te investeren in overlastgevende jongeren en hun gezin. Zijn ambtenaren die dit in de praktijk waarmaken. Midden in de nacht en tegen onbegrip in. Maar ook zijn collega-wethouder die temidden van alle bewondering vraagt naar de checks en balances. De decentralisaties op hun best.

Op vrijdagmiddag 7 april vond een geïnspireerd gesprek plaats tussen wethouders sociaal domein in het kader van de Vereenvoudigingstafel sociaal domein (voorheen strategische casustafel), over de aanpak die in Aalsmeer wordt ingezet voor het doorbreken van ‘transgeneratieve problematiek’.

Na jaren waarin op de stelselmatige overlast en criminaliteit van een groep jongeren vooral repressie werd ingezet en hulpverlening niet effectief bleek, besloot  het college de ingezette koers te wijzigen. Een analyse liet zien dat alleen inzetten op repressie de zaak verergerde en geen oplossing bood. In dezelfde analyse kwam naar voren het vooral kwetsbare en zorgmijdende jongeren waren, hetgeen   aanleiding was om te kiezen voor een geheel nieuwe aanpak. Een aanpak waarin langdurige preventieve begeleiding en ondersteuning centraal staat voor de kwetsbare, zorgmijdende en overlast gevende jongeren en hun gezinnen. Reden voor die fundamenteel andere aanpak is het inzicht dat zowel bij de jongeren als bij hun ouders sprake is van multiproblematiek, die vaak al van generatie op generatie overgedragen is,  onder andere als gevolg van lichte verstandelijke beperkingen.

In de bijeenkomst werd de aanpak toegelicht door een hecht team vanuit Aalsmeer: de wethouder, de coördinerend ambtenaar, een ITB-er (individueel trajectbegeleider) en een gezinscoach. Naast de indrukwekkende verhalen uit de praktijk, maakte ook hun onderlinge samenwerking indruk. Zoals de ITB-er het formuleerde: “Ik kan niet dagelijks op straat mijn nek uitsteken als er geen bestuurder achter me staat die ook zijn nek wil uitsteken”.

De gezinscoach en ITB-er moeten dagelijks het lef hebben om buiten protocollen om te doen wat nodig is. En om daarover voortdurend in gesprek te blijven met andere professionals. De eigen ideeën te blijven toetsen aan die van anderen en dan toch zelf knopen doorhakken.

De bestuurder heeft lef nodig om te verdedigen dat hij zo veel investeert in deze jongeren en gezinnen, ook tegen de twijfels over ‘belonen van slecht gedrag’ in. En lef om te kiezen voor deze aanpak die alleen werkt als die tenminste 10 tot 20 jaar wordt volgehouden: lef om te vertrouwen dat opvolgers daarvan ook overtuigd zullen zijn en lef om het gelijk krijgen aan opvolgers te laten.

Het voorbeeld leverde een geïnspireerd gesprek op, waarin de Aalsmeerse aanpak met bewondering werd besproken. En wat is het dan mooi dat dan ook ineens het kritische tegengeluid klinkt, van een wethouder met een sterke en heldere eigen visie, die de vraag stelt waar de checks en balances blijven in deze aanpak. De vraag of je echt zo ver moet willen gaan en mag gaan bij het leveren van maatwerk en wie nog kan controleren of hier het goede gebeurt.

Deze wethouders maken lokaal het verschil; letterlijk. Met visie, overtuiging en lef wordt gebruik gemaakt van de ruimte om lokaal invulling te geven aan de taken van de gemeente in het sociaal domein. En wat goed dat deze wethouders daarover dan vervolgens met elkaar en met het rijk in gesprek gaan, om hun ervaringen te delen en hun beelden te toetsen. Zo ontstaan parels.

De Vereenvoudigingstafel is een initiatief van wethouders sociaal domein samen met het Rijk. Lokale bestuurders vanuit zeer verschillende gemeenten gaan daarbij met elkaar in gesprek over casuïstiek en aanpakken waarbij bestuurlijke interventies gewenst zijn en waar mogelijk spanning bestaat met wet- en regelgeving. Experts vanuit de betrokken departementen schuiven aan om mee te denken over de gewenste ruimte binnen de wetgeving. WagenaarHoes begeleidt deze bijeenkomsten.

Zie ook https://www.gemeentenvandetoekomst.nl/themas/sociaal-domein/column/parels-in-de-praktijk/ 

Deel deze pagina
  • Alinda van Bruggen
    Alinda van Bruggen
    adviseur