Download het artikel

De velden van feedback

voorbij de regels

Ida Wildeboer, Marjolijn Bramer
1-12-2010
U herkent het vast wel: de behoefte om mensen feedback te geven. Uw collega’s te vertellen wat u vindt van hun professioneel en collegiaal gedrag. Volgens de regels moet feedback positief, opbouwend, concreet en verwerkbaar zijn. Maar voldoet dit wel in elke situatie? En waarom vinden mensen het ondanks die regels lastig om feedback te geven? In dit artikel gaan wij in op de betekenis die feedback kan hebben voor individuen en teams in organisaties: wat is het nut en de noodzaak van feedback en welke werkwijze voldoet wel? Ons gedachtegoed hebben we geordend in de Velden van feedback®.

Nut en noodzaak van feedback

Feedback betekent letterlijk ‘terugkoppeling’ en gaat om het terugkoppelen van het effect van gedrag en prestaties van de ene persoon richting de andere persoon. Het doel van feedback wordt in de literatuur wel gezien als: het verbeteren van (werk)relaties of het verbeteren van gedrag. Uit vrees voor conflicten geven we vaak versluierde feedback omdat we vinden dat de ander ‘het maar aan moet voelen’ (Vangronsveld, 2001). Of we leren niet van feedback omdat er bij het ontvangen ervan allerlei defensiemechanismen in werking treden. Er is altijd menselijke interactie nodig voor het vragen, ontvangen en geven van feedback. Zonder hulp van een ander is het moeilijk om zicht te krijgen op de (niet-bedoelde) effecten van ons gedrag. En juist dat inzicht in de effecten van ons gedrag, onze communicatie, is essentieel voor het leren en presteren van individuen, teams en organisaties. Feedback is een leerinstrument dat voor het oprapen ligt. Maar in onze adviespraktijk zien wij steeds vaker dat het onvoldoende wordt benut. De reden hiervoor is dat er nog een wereld achter de regels van feedback schuilgaat. De werkelijkheid bevat een grote mate van complexiteit en variëteit. Dit maakt dat ook situaties waar behoefte aan feedback zich voordoet, heel verschillend zijn. Deze complexiteit lijkt niet te vangen in geconditioneerde settings waarin ‘de geleerde techniek’ geoefend is en toegepast kan worden. Het lijkt alsof er sprake is van een standaard gedragsrecept (de regels voor feedback) voor niet-standaard situaties. Op deze niet-standaard situaties ie meer grip te krijgen met onze Velden van feedback. Dit gedachtegoed is opgebouwd aan de hand van drie dimensies:

  1. Feedback geven versus feedback vragen;
  2. Positief versus negatief;
  3. Primair gedreven door gevoel (vanuit de buik) versus primair gedreven door waarneming (met het hoofd).

Velden Van Feedback

Lees verder in het artikel

En nu?

De Velden van feedback® bieden dus inzicht in de complexe wereld die gepaard gaat met de vragen rondom feedback. Tevens biedt het model een instrumentarium voor het voeren van bijvoorbeeld functioneringsgesprekken, intervisie of coaching. Het samen op zoek gaan naar de aanleiding voor feedback, het model erbij pakken en de boodschap hiermee over te brengen, helpt menig professional in de dagelijkse praktijk. Zoals een afdelingshoofd uit een grote gemeente zei: “Door de velden te gebruiken kan ik de kritiek die ik heb op een medewerker beter kanaliseren en zelf ombuigen in een vraag die ik deze persoon kan stellen.” (Van het veld van frustratie via zelfreflectie naar het veld van onmacht).

Deel deze pagina