Download het artikel

Teamcoaching: een noodzakelijk goed

In gesprek met Fatima Elatik

Cees Paardekooper
3-6-2013

"Ik raad het iedereen aan." Zo reageert Fatima Elatik enthousiast als ik vraag naar haar ervaringen met teamcoaching.

Fatima is voorzitter van het Stadsdeel Oost in Amsterdam. In dit stadsdeel wonen ruim 122.000 Amsterdammers. Het stadsdeel bestaat uit een gevarieerde aantal buurten als KNSM Eiland, Betondorp, Dapperbuurt en Oosterparkbuurt. Als democratisch gekozen orgaan heeft het stadsdeelbestuur een groot aantal taken op het gebied van wonen, werken, leefomgeving, veiligheid, openbare ruimte en wijkaanpak. Fatima is al meer dan vijftien jaar actief in de gemeentelijke politiek. Op jonge leeftijd is ze gekozen in de gemeenteraad van Amsterdam. Een paar jaar later is ze gekozen bestuurder geworden van het toenmalige stadsdeel Zeeburg. Inmiddels is Zeeburg opgegaan in stadsdeel Oost. Zij is voorzitter van het dagelijks bestuur van dit stadsdeel. Met vier stadsdeelwethouders is zij dag in dag uit in touw om de belangen van de bewoners te dienen door de bestuurlijke opgaven met kracht en enthousiasme op te pakken.

Vertrouwen

"Zonder vertrouwen in elkaar lukt het niet om een programma-akkoord gerealiseerd te krijgen", aldus Elatik. "Dat lukt alleen als je in elkaar investeert, zicht krijgt op ieders motieven, drijfveren en emoties." Met klem benadrukt ze dat elk bestuur of managementteam hiermee niet moet dralen. "Eerst elkaar leren kennen, vertrouwen in elkaar krijgen, samen op pad gaan. Want je moet je goed realiseren: verkiezingen gaan over verschillen. Na de verkiezingen moeten die verschillen overbrugd worden. Het college moet als team gaan functioneren. Je moet daarom niet op dag één beginnen met zware inhoudelijke discussies of complexe, politiek omstreden dossiers. Ik ben ervan overtuigd dat vertrouwen de sleutel is tot succes, tot het bereiken van resultaten. Gun jezelf de tijd hiervoor." Op mijn vraag wat er nodig is om vertrouwen in elkaar te krijgen put Fatima ruimhartig uit haar eigen ervaringen. "Ga met elkaar op stap, samen op weg. Vertel over je eigen levenservaringen. Heb het met elkaar over de visie die je hebt op je eigen ambitie en rolneming." Ik vraag naar een voorbeeld. "Na de fusie van Zeeburg en Oost-Watergraafsmeer was het best lastig om met elkaar een bindend bestuur te vormen. We zijn toen een paar dagen naar Oberhausen gegaan. Dat was echt groots. Daar hebben we elkaar al wandelend en pratend echt gevonden. Vanzelfsprekend blijven er politieke verschillen tussen leden van dagelijks bestuur. Maar onderling vertrouwen helpt erg om tot een compromis, een gezamenlijke aanpak te komen."

Teamvorming

Fatima ElatikFatima vindt het onmisbaar om bij teamvorming gebruik te maken van methodieken die helpen bij het zicht krijgen op drijfveren, allergieën en blokkades. Als ik vraag naar welke methodiek haar aanspreekt, antwoordt Fatima zonder een spoor van aarzeling: "Management Drives." Ze vertelt dat de MD-tests haar en haar teamleden enorm hebben geholpen. De testresultaten bieden handvaten om het goede gesprek met elkaar te voeren, elkaar feedback te geven, onderlinge irritaties bespreekbaar te maken. "Je leert daardoor veel over jezelf, over je eigen kracht, over je eigen ongemakken." Ze pakt regelmatig de testresultaten uit haar bureaula als ze het gevoel heeft dat het niet goed marcheert in haar team. Fatima vindt het een must dat een team zich laat bijstaan door een coach met ervaring, lef en gezag. Iemand die in staat is hard in te grijpen als het nodig is en tegelijkertijd de kwaliteit heeft veiligheid voor alle deelnemers te bevorderen. Om de effectiviteit van teamcoaching zo groot mogelijk te laten zijn heeft Fatima ervoor gekozen politiek bestuur en ambtelijk management gezamenlijk te laten optrekken. "Als je vertrouwen wilt geven aan het managementteam – en dat wil mijn bestuur – dan moet je de leden ervan kennen en snappen: hun taken, rollen, werkzaamheden maar ook hun drijfveren en blokkades. Zo bouw je samen aan vertrouwen. En elkaar gerichte feed back geven: goede, eerlijke feedback is een gift, zowel voor de leden van het managementteam als voor de leden van dagelijks bestuur." Ze vertelt met een royale glimlach dat dagelijks bestuur en managementteam via Management Drives tot de ontdekking kwamen dat de bestuursleden behoorlijk blauw blijken zijn en de leden van het managementteam een forse dosis geel hebben. Nu ze dit van elkaar weten, is het makkelijker elkaar hierop aan te spreken.Bijvoorbeeld in de trant van: leden van het management gedraag je wat blauwer, want we moeten wel gerichte plannen maken en uitvoeren! 

Verantwoordelijkheid 

Binnen een team draagt elk lid verantwoordelijkheid voor het goede functioneren. "Maar een voorzitter heeft wel een specifieke verantwoordelijkheid", aldus Elatik. "Ik ben daar scherp op. Worden alle teamrollen goed vervuld? Onderhouden de teamleden productieve relaties met de deelraad, met de ambtelijke organisatie, mede stedelijke organisatie en last but not least met de bevolking? Dat betekent dat ik als voorzitter heel scherp moet zijn op mijn eigen functioneren. Ik moet ervoor zorgen dat de anderen goed in hun vel zitten, in de gelegenheid zijn goed te presteren. De prijs die ik een enkele keer hiervoor moet betalen, is dat ik soms niet reageer op kritiek, boven de partijen ga staan. Ik kies ervoor verbindingen te versterken en tegenstellingen niet te vergroten." Dat valt niet altijd mee, laat ze me weten. "Je moet stevig in je schoenen staan, vertrouwen hebben in je eigen moreel kompas, zicht houden op de ‘big picture’ en zorgen dat je tijdig feedback krijgt van collega’s en vooral ook van je naasten." Aldus voorkom je dat het leven van een politieke bestuurder eenzaam wordt, hoezeer het leven af en toe eenzame momenten kent. "Maar dat hoort erbij", aldus Fatima. Om er direct aan toe te voegen: "Het is prachtig om te zien hoe we allemaal door de teamcoaching gegroeid zijn, meer uit onszelf weten te halen." 

Top 5 tips

Fatima laat weten dat dit haar laatste bestuursperiode is. Na de verkiezingen van volgend jaar keert ze niet terug. Ze vindt de tijd gekomen om andere dingen te gaan doen, buiten politiek en bestuur in Oost. Ik vraag haar daarom tot slot wat haar top vijf aan tips is die ze zou willen meegeven aan toekomstige bestuurders. "Werk aan vertrouwen door vanaf dag één in elkaar te investeren", zegt ze lachend. "Maar dat heb ik al voldoende benadrukt." Ze vervolgt: "Blijf ook tijdens de rit investeren in vertrouwen. Ga er daarom regelmatig met het team een dag eropuit. En als het tijdens een vergadering of stafoverleg niet goed loopt, heb het erover. Bijvoorbeeld door aan het eind van een bijeenkomst uit te checken. Geef alle deelnemers de kans te zeggen wat hij/zij van de bijeenkomst vond en hoe het beter kan." Tijdens het afscheid nemen drukt Fatima me op het hart dat WagenaarHoes komend jaar na de verkiezingen voor de gemeenteraad weer een BLOT zou moeten organiseren – een bestuurlijk leiderschaps ontwikkelingstraject voor aankomende wethouders. Het BLOT was ooit haar kennismaking met ons bureau. Ze beleeft nog altijd plezier aan wat ze toen met andere nieuw aangetreden en aankomende bestuurders gedaan heeft aan training, opleiding en ontwikkeling. Ik beloof haar dat we weer een BLOT gaan organiseren.

Deel deze pagina