Terug naar Archief

Invloed van raadsleden op samenwerkingsverbanden

Spelregels voor meer invloed van de gemeenteraad

Guido von Grumbkow, Harry ter Braak
23-1-2014

Guido von Grumbkow en Harry ter Braak betogen in een ingezonden brief in het Finacieele Dagblag van 23 januari 2014 met welke spelregels raadsleden meer invloed krijgen op samenwerkingsverbanden. Daarmee wordt een dreigend democratisch gat gevuld.

Raadsleden maken zich zorgen over hun invloed op samenwerkingsverbanden, zo blijkt uit een enquête die is gehouden onder alle ruim negenduizend raadsleden in Nederland (FD 13 januari). Als adviseurs horen wij deze zorgen van raden en colleges vaker. Uit de zelfde enquête blijkt dat raadsleden, vaak tegen wil en dank, herindeling als de oplossing zien. Hoewel er goede argumenten voor herindeling kunnen zijn, is het niet de goede oplossing voor bovendien een anders te definiëren probleem. Ook grote gemeenten blijken te maken te hebben met veel samenwerkingsverbanden. En ook daar bestaan er onder raadsleden zorgen over de invloed hierop.
Onze ervaring is dat die zorgen kunnen worden weggenomen door bij de inrichting van samenwerkingsverbanden tussen gemeenten een aantal spelregels te hanteren.
De eerste is dat gemeenteraden ervoor moeten kiezen niet alle beleidsmatige expertise onder te brengen in het samenwerkingsverband. Dat gebeurt nu vanuit efficiencyoverwegingen vaak wel. Door expertise in eigen huis te houden kan de gemeenteraad ondersteund worden in het maken van eigen keuzen. De tweede spelregel is dat vooraf wordt nagedacht over de manier waarop eventuele strijdigheden tussen wat de gemeenten willen door de gemeenteraden kunnen worden opgelost. Nu worden de oplossingen hiervoor vaak vanuit het samenwerkingsverband geregisseerd. Gemeenteraden moeten daarin zelf de touwtjes in handen houden. De derde regel is dat de gemeente het samenwerkingsverband zakelijk en goed moet aansturen op de resultaten en de kwaliteit die de gemeente wil zien. De vierde spelregel is dat het college jaarlijks verantwoording aflegt in de gemeenteraad over de prestaties van het samenwerkingsverband en daarvan leert. Dat is het sluitstuk dat de invloed van de gemeenteraad completeert.
Door deze spelregels in acht te nemen zal de invloed van raadsleden op samenwerkingsverbanden aanzienlijk toenemen. Daarmee wordt een dreigend democratisch gat gevuld.