Aansluiting van beroepsonderwijs op arbeidsmarkt

Strategie van een onderwijsinstelling

Een grote onderwijsinstelling in het oosten van het land werkt aan een strategie om het beroepsonderwijs beter aan te laten sluiten bij de arbeidsmarkt. De vraag van het college van bestuur aan WagenaarHoes was om een impuls te geven aan het denken hierover: wat kan de bijdrage zijn van onze instelling aan de regio?

Onze aanpak

Wij hebben onze kennis van het onderwijsveld gebruikt om vanuit een aantal landelijke ontwikkelingen in te zoomen op de context van deze onderwijsinstelling. We hebben het lokale speelveld in kaart gebracht door gesprekken te voeren met lokale sleutelspelers uit de onderwijsinstelling, regionale overheid en bedrijfsleven. Op basis hiervan hebben we twee strategische concepten geïntroduceerd: verdienvermogen en kenniscirculatie.

Beroepsonderwijs

Verdienvermogen

Ten eerste is dit meer aandacht voor verdienvermogen. We noemen dit ook wel 'van verdelen naar verdienen'. Regio’s besteden momenteel veel aandacht aan de decentralisaties in het sociaal domein waarbij voorzienings- en inkomensvraagstukken centraal staan. Hoe belangrijk ook, verdelen is pas mogelijk als er verdiend wordt. In diverse regio’s vormt dit nu juist een belangrijk knelpunt. Afnemende arbeidsproductiviteit, toenemende werkloosheid, te weinig innovatie en slagkracht, en branches die schreeuwen om arbeidskrachten maar de goede mensen niet vinden. Deze situatie troffen we ook aan in de regio waar onze  opdrachtgever actief is.

Motor in kenniscirculatie

Een bijdrage aan de oplossing voor de geschetste regionale problemen biedt een tweede concept dat wij introduceerden, namelijk circulatie van kennis, kunde en ervaring. Binnen regio’s komt het erop aan dat ondernemingen, kennisinstellingen en overheden erkennen dat er geen enkelvoudige relatie bestaat tussen aanbod en vraag naar kennis, kunde en ervaring. Gezamenlijk moeten ze op zoek naar nieuwe balansen, waarbij - naast vertaling vanuit toekomstige ontwikkelingen en vraag - ook het brede palet aan kwaliteiten, capaciteiten én beperkingen aan de aanbodzijde van de arbeidsmarkt als vertrekpunt wordt ingebracht. Zo kunnen meer mensen een bijdrage leveren aan ‘verdienen’ in plaats van dat ze afhankelijk zijn van ‘verdelen’.

Uitdagingen en kansen voor het beroepsonderwijs

De twee concepten boden samen een belangrijk aanknopingspunt voor het college van bestuur en het management om met elkaar de discussie aan te gaan over de uitdagingen en kansen die er voor hun instelling ligt.

De workshop is voor het college van bestuur één van de bouwstenen om te komen tot een herpositionering van hun onderwijsinstelling. Kern hiervan is een heel andere verhouding tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid. Daarbij zijn ze in de workshop geprikkeld om meer van buiten naar binnen te kijken: de uitdaging is om meer dan nu samen met het bedrijfsleven opleidingen en arrangementen te ontwikkelen. Deze andere verhouding tot de buitenwereld vraagt op alle niveaus van de onderwijsinstelling actie. Docenten en begeleiders zijn de 'ogen en oren' in de buitenwereld. Zij kunnen elke dag zien en horen wat er gaande is (bijvoorbeeld in hun rol als stagebegeleider) en dit samen met bedrijven vertalen naar wat dit vraagt aan kwaliteiten en competenties, die een plek moeten krijgen in toekomstige opleidingen.

Het leiderschap van de onderwijsinstelling moet meer ruimte maken om ontwikkelingen van buiten naar binnen te laten verlopen: het initiatief voor nieuwe opleidingen en arrangementen kan vanuit de buitenwereld ontstaan. Dit vraagt het nodige van de organisatie en de competenties. Meer dan nu zal de regie over het (toekomstige) aanbod niet alleen bij de instelling liggen. Daar dient op gestuurd te worden.

Tot slot heeft de workshop voor het college van bestuur duidelijk gemaakt dat de strategie zich niet alleen tot de eigen regio kan beperken. De arbeidsmarkt is in toenemende mate een regio- en grensoverschrijdende aangelegenheid waar binnen het beroepsonderwijs rekening mee moet worden gehouden.

Door naar de volgende pagina

Terug naar de inhoudsopgave

Deel deze pagina