Samenwerking/fusie in het onderwijs

Krimpbestendige onderwijskwaliteit Maastricht-Heuvelland

Onderwijskwaliteit in een krimpregio: hoe bereikbaarheid, variatie en kwaliteit van de scholen in stad, dorpen en regio te borgen vanuit een sterkere en professionelere bestuurlijke organisatie en back office?

  • Cees Paardekooper
    Cees Paardekooper
    adviseur
  • Harry ter Braak
    Harry ter Braak
    vennoot

Uit de kramp van de krimp

In Zuid Limburg wordt de komende 10 jaar een demografische krimp verwacht van 25%. In die regio verzorgden de stichtingen jong Leren en SKO Mergelland primair onderwijs in 24 scholen, in vijf gemeenten, voor ruim 4.000 leerlingen met 375 personeelsleden. 25% Krimp, vergrijzing en ontgroening, houdt voor beide stichtingen in dat voortbestaan op langere termijn lastig is. De terugloop betekent dalende leerlingaantallen, dalende middelen en een noodzakelijke focus op amechtig overleven in plaats van doorbouwen aan onderwijskwaliteit. Ook landelijke ontwikkelingen zijn van invloed op deze ontwikkelingen: de hogere eisen aan de inrichting van Passend Onderwijs, opbrengstgericht werken en externe verantwoording van alle prestaties. Op basis van extern onderzoek en na een aantal strategische sessies in 2011 is door de beide stichtingsbesturen de keuze gemaakt om de bereikbaarheid, variatie en kwaliteit van de scholen in stad, dorpen en regio te borgen vanuit een sterkere en professionelere bestuurlijke organisatie en back office. Het besluit werd genomen om de voordelen van een grotere schaal en een eventuele fusie te onderzoeken op zijn meerwaarde voor de kwaliteit in de scholen.

Sterke scholen vanuit steviger bestuur - intensivering samenwerking en fusie

Wij hebben het proces van fusieonderzoek, fusieoverleg en besluitvorming begeleid in de periode zomer 2011-2013. Juni 2011 is de intentieverklaring getekend door beide besturen. In de periode september 2011-voorjaar 2012 zijn werkgroepen (breed samengesteld, uit alle lagen van de organisaties: ouders, medewerkers, directeuren, GMR-en) aan de slag gegaan met het onderzoeken van de actuele situatie op vijf grote themagebieden, het onderzoeken van de mogelijke meerwaarde van een fusie en het in kaart brengen van mogelijke risico’s. Zo werd een heldere lijn bepaald:

  1. Kwaliteit boven kwantiteit: de focus is niet het in stand houden van vele kleine scholen, maar streven naar duurzame levensbestendige scholen die kwalitatief goed onderwijs geven.
  2. Grotere bestuurlijke schaal en financiële ruimte verstevigen de basis voor expertise voor leerlingen en ouders op diverse gebieden: opvang, ICT, excellentie, passend onderwijs.
  3. Personeel heeft binnen de grotere organisaties meer mogelijkheden om hun kwaliteiten en talenten in te zetten en kan deze expertise gemakkelijker en breder delen met collega’s.
  4. Risico’s van een grotere organisatie – beslag op menselijke maat en meer afstand tussen mensen en voorzieningen – zijn in beeld en worden gemanaged. Schaal van scholen blijft behouden. Fusie is vooral vergroting en versteviging van de bestuurlijke maat en kracht.

Dit was de basis voor een voorgenomen besluit tot fusie in de zomer van 2012. In november-december 2012 hebben beide GMR-en de vijf gemeenten en het Bisdom Limburg hun steun gegeven.

Passende schaal voor hoogwaardig, gevarieerd en bereikbaar primair onderwijs

Begin 2013 is de fusieaanvraag ingediend bij de staatssecretaris. Deze is toegekend in het voorjaar van 2013. De aanvraag is ook in lijn met het nieuwe beleid van OCW in krimpregio’s: "Onderwijskwaliteit moet voorop staan. Wanneer scholen te klein worden om kwaliteit te bieden, dan moet samenwerking tussen scholen maximaal kunnen plaats vinden. Kleine scholen krijgen meer wettelijke ruimte om samen te werken en samen te gaan."

Bij afronding van het proces hebben wij ondersteund bij de oprichting van de nieuwe raad van boezicht, bestuur en bedrijfsbureau.

Per 1 januari 2014 is de nieuwe Stichting kom Leren een feit. Daarover schrijft de nieuwe organisatie het volgende: “We schrijven ‘kom’ met een kleine letter en 'Leren' met een hoofdletter ‘L’, omdat kinderen in ontwikkeling op heel veel verschillende gebieden leren om te groeien als mens.”

Heuvelland (1)

Deel deze pagina