|
|
|
Utopisch Verlangen naar Bestuurskracht
Welke bestuurder verlangt niet naar voelbare bestuurskracht als complement van zijn hartstochtelijke gedrevenheid en zijn ijskoude intelligentie om maatschappelijke doelen te realiseren (Machiavelli)? Of is dit een te ironisch beeld van een bestuurder in onze netwerksamenleving? Met of zonder ironie, elke bestuurder heeft dag in dag uit te maken met een maatschappelijke omgeving die spanningsvol en onzeker is, die dynamisch is en die - niet in de laatste plaats – verplicht tot bestuurlijk handelen, tot doelgerichte actie. Spanning en dynamiek wordt veroorzaakt door maatschappelijke omstandigheden en gericht door het acteren van individuele burgers, groepen en bewegingen. En vaak uitvergroot en vertekend in de door de mediademocratie tot fact totum verheerlijkte openbaarheid. In het uiterlijk vertoon, dat zo kenmerkend is voor de mediademocratie, springt de al dan niet vermeende daadkracht van de bestuurder in het oog. Maar wat is daar dan voor nodig? Van bestuurders wordt verwacht dat zij de maatschappelijke dynamiek en onzekerheid goed lezen. En dat ze hun persoonlijke ambitie of ideologie weten te vertalen naar een hanteerbare bestuurlijk ambitieuze opgave die bewondering oproept, zelfs in geval van mislukking. Vanzelfsprekend is het zaak de context van de bestuurlijke opgave goed te overzien om met goede procesregie, passend handelingsrepertoire en voldoende inzet van mensen en middelen het bestuurlijk handwerk dag in dag uit te verrichten. Wanneer we dit lijstje overzien begint al enig respect te ontstaan voor onze bestuurders. Zonder een zekere heroïek is het amper te doen om elke dag opnieuw bestuurder zijn. Temeer als we ons realiseren dat het inzetten van mensen en middelen in onze netwerksamenleving geen technisch bestuurlijke act is. Mensen moeten in beweging komen en daar is heel wat voor nodig. Zonder enig idealisme zal dit een bestuurder niet allemaal lukken. Wij noemen dit wel, zie het contrast met de grote verhalen en utopieën van de vorige eeuw, het bestuurlijk utopisch verlangen. Het aardige van dit verlangen is dat het vele oorsprongen kent. Dit verlangen heeft namelijk een oorsprong in authentieke spirituele, originele, geëngageerde personen die geheel verschillende achtergronden kunnen hebben. Het zijn personen die niet de drager (willen) zijn van grote eendimensionale verhalen, maar wel vanuit hun perspectief en vanuit hun mogelijkheden een bijdrage willen leveren aan het realiseren van maatschappelijke doelen, kan het zijn een betere samenleving. Aan dat soort mensen heeft elke samenleving behoefte. Wellicht ligt hier de sleutel voor een benadering van bestuurskracht die past bij een samenleving die zich niet vanuit één archimedisch punt laat besturen en toch behoefte heeft aan democratisch gelegitimeerde besturing. Pas daarna is het mogelijk om door de inzet van mensen en middelen om doelen, soms utopieën na te streven. Die inzet is alleen effectief als er adequate procesregie en deskundig handelingsrepertoire op wordt gezet. Wat doet mensen in beweging komen en in beweging blijven? Hoe kun je met zo weinig mogelijk middelen zo veel mogelijk bereiken? Door in ieder geval te begrijpen dat je voortdurend aan je beperkingen een plek moet geven door ze te erkennen en in je aanpak te hanteren. Dan pas is het utopisch verlangen aan bestuurskracht inhoud te geven. WagenaarHoes, Organisatieadvies |
|
|
