Gezamenlijke uitvoering van beleid

Ik ben beleidsadviseur bij een gemeente met ongeveer 25.000 inwoners. Al enige tijd werken we bij gelegenheid samen met twee buurgemeenten met ongeveer dezelfde omvang. Daarbij bestaat telkens de neiging de samenwerking te benaderen vanuit bedrijfsvoering (bijvoorbeeld gemeenschappelijke ICT), terwijl we op het gebied van beleid eigenlijk nooit verder gaan dan uitwisselen van kennis en informatie. Dat roept bij mij de vraag op hoe dat elders loopt. Kun je ook intensiever samenwerken op beleidsmatig vlak? Ik ben benieuwd naar ervaringen elders.

Praktijkvoorbeeld

Bij de BEL-gemeenten (Blaricum, Eemnes en Laren) is er voor gekozen om voor alle taken intensief samen te werken, dus ook voor de beleidsmatige taken. Alle ambtenaren zijn ondergebracht in één nieuwe werkorganisatie, die als opdrachtnemer werkt voor drie gemeentebesturen.

Bij de drie gemeentebesturen is een beperkte bestuursstaf aanwezig (bestaande uit gemeentesecretaris, beleidsregisseurs en controller), die de rol van opdrachtgever aan de BEL- combinatie (werkorganisatie) vervult. De beleidsregisseurs maken wel bestuursopdrachten (ten behoeve van nieuwe onderwerpen) voor de werkorganisatie, waarin kaders en randvoorwaarden worden aangegeven, bijvoorbeeld voor een bepaalde beleidsnota. Maar zij schrijven niet zelf de beleidsnota voor die gemeente. Dat doet dus de beleidsambtenaren in de werkorganisatie.

De beleidsambtenaren van de drie gemeenten zitten bij elkaar op één afdeling, maar kunnen, afhankelijk van het onderwerp, per gemeente verschillende beleidsnota’s schrijven.

Aangezien de gemeenten zelfstandig blijven (dus met behoud van lokale democratie en identiteit), kan het beleid per gemeente verschillend blijven. Daar waar mogelijk en het bestuurlijk geen probleem is, wordt uiteraard wel gekeken naar mogelijkheden om beleidsdocumenten gezamenlijk te maken. Variaties hierop zijn bijvoorbeeld een startdocument dat gelijk is voor de drie gemeenten, met verschillende beleidsaccenten per gemeente in het document aangegeven. Ook kan het zo zijn dat de ene gemeente al beleid heeft ontwikkeld op een bepaald vlak, dat de andere gemeente nog niet heeft. Dan kan er voor gekozen worden om dat beleid over te nemen, al dan niet met lokaal andere beleidsaccenten.