Gemeente Woerden

Achtergrondinformatie

De gemeente Woerden is een centrumgemeente met een kleine 50.000 inwoners gelegen in het midden van het Groene Hart. Naast Woerden maken ook Harmelen, Zegveld en Kamerik deel uit van de gemeente. Voor de omliggende gemeenten vervult Woerden een centrumfunctie. Zo wordt er bijvoorbeeld samengewerkt op het gebied van de WMO, de brandweer en sociale zaken met de gemeente Oudewater. Woerden participeert al langere tijd in samenwerkingsverbanden binnen de provincie Utrecht. De gemeenten Abcoude, Breukelen, De Ronde Venen, Loenen, Lopik, Montfoort, Oudewater en Woerden vormen samen sinds 2005 het regionale samenwerkingsverband SUW (Samenwerking Utrecht-West). Er wordt met name samengewerkt op de thema’s zorg & welzijn en ruimtelijke ontwikkeling. De gemeente heeft recentelijk de Toekomstvisie 2022 vastgesteld. Eén van de ambities is om te groeien naar 60.000 inwoners. De groei zal autonoom en geleidelijk worden gerealiseerd, of sneller als wordt samengegaan met andere omliggende gemeenten. Om te beoordelen of de toekomstvisie kansrijk is, is het van belang rekening te houden met het gegeven dat bestuurlijk Utrecht de komende periode een belangrijke verandering ondergaat. Ten noorden van Woerden zal een grote nieuwe gemeente ontstaan, genaamd Vecht en Venen (na herindeling van Abcoude, Breukelen, De Ronde Venen en eventueel Loenen). Dit betekent dat dit deel van de provincie Utrecht dan zal bestaan uit drie grotere en vijf kleinere gemeenten: het krachtenveld verandert daarmee. De provincie Utrecht stuurt niet actief op de vorming van nieuwe gemeenten. Het beleid is dat het van onderaf moet ontstaan, vanuit de gemeenten zelf. In het licht van bestuurlijke ontwikkelingen en de eigen ambities wil Woerden zich beraden op haar bestuurlijke toekomst. De vraag is welke positie en rol de gemeente wil hebben in het bestuurlijke regionale netwerk. De ervaringen die het college van Woerden met omliggende gemeenten heeft opgedaan stemmen niet hoopvol. Verwachtingen komen niet overeen, er wordt veel overleg gevoerd; bij Woerden overheerst het gevoel van “trekken aan een dood paard”. Zo heeft Woerden voorstellen gedaan voor een gezamenlijke aanpak van een regionale toekomstvisie. Dit heeft tot nu toe niet tot resultaat geleid.

Omschrijving project

De gemeente Woerden heeft behoefte aan een visie op de positie van bestuur en organisatie in de regio. Uit verschillende signalen is gebleken dat er onduidelijkheid over deze positie is. De quickscan en het advies dat ermee gepaard gaat, moeten de gemeente op het spoor zetten van heldere keuzen in samenwerking die wordt aangegaan en de motivatie achter samenwerking.

Bijdrage WagenaarHoes

WagenaarHoes heeft een rapportage gemaakt op basis van zo’n 20 gesprekken met leden van het college, de gemeenteraad en de ambtelijke top. Het advies is opgebouwd aan de hand van de driehoek inhoudelijke strategie, strategie van besturing en organisatie en veranderstrategie. Dit rapport is vervolgens gepresenteerd in het managementoverleg en het college van B&W. Het college heeft haar standpunten op basis van het rapport aangescherpt en in het overleg met de Utrechtse gedeputeerde ingebracht. De raad zal het rapport en het advies van het college tenslotte ook bespreken. WagenaarHoes treedt hierbij afwisselend op als expertadviseur en begeleider van het proces.

Relevante documenten

Rapport Quickscan en advies visie op samenwerking, september 2009